Channeling: herkennen en verhelpen

Channeling betekent dat het water een kortere weg door de koffie neemt. Een deel van de koffie krijgt dan te veel water en de rest te weinig. Channeling herkennen kan aan de smaak, aan de straal en aan de puck na afloop. Daarna los je het meestal op met een paar vaste stappen. Hieronder lees je eerst hoe channeling herkennen werkt, daarna hoe je het verhelpt.

Wat is channeling precies?

In het filtermandje druk je de gemalen koffie aan tot een koek: de puck. De machine perst daar heet water doorheen. Het water kiest de makkelijkste weg, schrijft Kaffeemacher. Zit er een losse plek, een scheur of een kier langs de rand, dan stroomt het water daar sneller doorheen. Dat heet channeling.

Seattle Coffee Gear legt uit wat er dan gebeurt. Langs dat kanaaltje wordt te veel uit de koffie gehaald. De rest van de koffie krijgt te weinig water. Je espresso kan daardoor zuur en bitter tegelijk smaken.

Hoe kun je channeling herkennen?

• Aan de smaak. Zuur en bitter tegelijk, of gewoon niet in balans. Kaffeemacher waarschuwt dat er ook andere oorzaken kunnen zijn.
• Aan de snelheid. De shot loopt opeens sneller, terwijl je de maling niet hebt veranderd.
• Aan de kleur. Aan het begin komt er heel licht, bijna doorzichtig water uit.
• Onder een bottomless portafilter. Je ziet straaltjes die schuin wegspuiten, of een kant die veel eerder loopt. Die spuitjes zijn vaak waterig.
• Aan de puck. Na het zetten zie je een gat dat van boven tot onder doorloopt. Niet elk klein gaatje is channeling. Kleine gaatjes bovenop ontstaan ook door koolzuur dat uit verse koffie ontsnapt. Die zijn volgens Kaffeemacher normaal.

Waardoor ontstaat channeling?

Er zijn een paar bekende oorzaken. Ken je ze, dan wordt channeling herkennen makkelijker. Seattle Coffee Gear noemt ongelijk verdeelde koffie de grootste. La Marzocco schrijft dat ongelijk verdeelde koffie luchtzakjes in de puck geeft.

Hoe verhelp je channeling stap voor stap?

1. Veeg het mandje droog voor je er koffie in doet. Breville, de naam van Sage in de VS en Australië, schrijft in de handleiding van de Barista Express dat vocht channeling in de hand werkt.
2. Doe de juiste hoeveelheid koffie in het mandje. Sage geeft als richtlijn: na het aandrukken ligt de bovenkant van de tamper gelijk met de rand van het mandje.
3. Verdeel de koffie. Roer klontjes los met een WDT-tool, zoals de WDT-tool met standaard. Maak daarna eventueel de bovenkant vlak met een distributor.
4. Druk recht aan, elke keer met dezelfde druk. Sage schrijft dat dezelfde druk belangrijker is dan hoeveel druk. Een kalibrerende tamper geeft elke keer ongeveer dezelfde druk. Voor Sage is er de kalibrerende tamper voor Sage.
5. Tik niet meer op de portafilter na het aandrukken.
6. Draai de portafilter rustig in de machine. Kaffeemacher schrijft dat hard tegen de zetgroep stoten hetzelfde doet als tikken: de koek breekt.
7. Maak de douchezeef schoon. Dat is het zeefje in de machine waar het water uit komt. Een half verstopte douchezeef verdeelt het water ongelijk, schrijft Seattle Coffee Gear.
8. Pas één ding tegelijk aan, zoals de maling. Dat raadt Breville ook aan in die handleiding. Zo weet je wat het verschil maakte.

Heb je met een dubbelwandig mandje ook last van channeling?

Een dubbelwandig mandje, ook wel drukmandje, werkt anders. Sage schrijft dat dit mandje zelf de druk regelt, ongeacht maling, hoeveelheid, aandrukken of versheid. De tips hierboven gaan dus vooral over enkelwandige mandjes. De standaardmandjes van de De'Longhi Dedica zijn dubbelwandig.

Is een beetje channeling erg?

Niet altijd. Kaffeemacher schrijft dat espresso met een klein beetje channeling nog goed kan smaken. Helemaal voorkomen lukt bijna nooit. Proef dus eerst. Smaakt je espresso goed, dan hoef je niets te veranderen. Channeling herkennen helpt vooral als de smaak niet klopt en je wilt weten waar het aan ligt.